Evlilik birliği, eşlere karşılıklı sadakat, özen ve birlikte yaşam yükümlülüğü yükler. Eşlerden birinin uyuşturucu madde kullanması, bağımlı hale gelmesi veya bu nedenle suç işlemesi, çoğu durumda evliliği sürdürülemez hale getirir. Bu noktada en çok merak edilen soru şudur: Uyuşturucu kullanmak boşanma sebebi midir?
Türk Medeni Kanunu’nda uyuşturucu kullanımı açıkça sayılan özel boşanma sebepleri arasında yer almasa da; evlilik birliğinin temelden sarsılması, haysiyetsiz hayat sürme, suç işleme ve cezaevinde bulunma halleri kapsamında boşanmaya güçlü bir dayanak oluşturur.
Uyuşturucu Kullanımı Nedeniyle Boşanma
Uyuşturucu madde kullanımı ve özellikle süreklilik arz eden bağımlılık hali, evlilikten doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini imkânsız hale getirir. Bu durum, evlilik birliğinin temelden sarsılması olarak değerlendirilir.
TMK 166 kapsamında, uyuşturucu kullanan eşle ortak hayatın devam ettirilmesi diğer eşten beklenemez hale gelmişse, boşanma kararı verilebilir. Yargıtay da istikrarlı kararlarında, bağımlılığın evliliği çekilmez kıldığını kabul etmektedir.
Uyuşturucu Kullanımı ve Suç İşleme Nedeniyle Boşanma
Uyuşturucu kullanımı çoğu zaman suç işleme ile birlikte değerlendirilir. Eşin;
- Uyuşturucu kullanması,
- Uyuşturucu bulundurması,
- Uyuşturucu ticaretini yapması,
- Uyuşturucu kullanımını kolaylaştırması nedeniyle ceza dosyasının bulunması, boşanma açısından son derece önemlidir.
TMK’ya göre suç işleme nedeniyle boşanma için:
- Suçun evlilik birliği içinde işlenmiş olması,
- Suçun küçük düşürücü nitelikte olması,
- Diğer eş için evliliğin çekilmez hale gelmesi gerekir.
Uyuşturucu suçları, Yargıtay uygulamasında küçük düşürücü suç kapsamında değerlendirilmekte ve kusur yüklemesi doğrudan uyuşturucu kullanan eşe yapılmaktadır.
Cezaevinde Bulunma Halinin Boşanmaya Etkisi
Uyuşturucudan doğan suçlar nedeniyle cezaevinde bulunan eş, fiilen evlilik birliğini sürdüremez. Cezaevinde bulunma sebebiyle;
- Birlikte yaşam ortadan kalkar,
- Aile düzenini bozulur,
- Diğer eş açısından evliliği katlanılamaz hale getirir.
Bütün bu nedenlerle cezaevinde bulunma hali, TMK 166 kapsamında boşanma için yeterli ve güçlü bir gerekçe kabul edilir.
Yargıtay’a göre:
“Uzun süreli hapis cezası ve uyuşturucu suçu, evlilik birliğini temelinden sarsar.”
Uyuşturucu Kullanımı Nedeniyle Boşanmada Nafaka
Uyuşturucu Kullanan Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş, diğer eşten daha ağır kusurlu olmamak şartıyla yoksulluk nafakası talep edebilir. Ancak uyuşturucu bağımlılığı çoğu dosyada ağır kusur olarak kabul edildiğinden, uyuşturucu kullanan eşin yoksulluk nafakası talebi genellikle reddedilir.
Uyuşturucu Kullanan Eş Nafaka Öder mi?
Uyuşturucu kullanan eş;
- Yüksek gelir sahibi ise,
- Malvarlığı bulunuyorsa
İştirak nafakası veya bazı hallerde yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü olabilir. Özellikle çocuk varsa, iştirak nafakası çocuğun hakkı olduğu için kusurdan etkilenmez.

Uyuşturucu Kullanımı Nedeniyle Boşanmada Mal Paylaşımı
Uyuşturucu kullanmak veya cezaevinde bulunmak, mal paylaşımını doğrudan etkilemez. Eşler arasında aksine bir sözleşme yoksa, edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Kusurlu eşin;
- Katılma alacağı hakkı kural olarak devam eder,
- Ancak kusur oranı, tazminat taleplerini etkiler.
Katılma alacağı kusurdan bağımsızdır.
Uyuşturucu Kullanan Eş ve Velayet
Uyuşturucu Kullanan Anneye Velayet Verilir Mi?
Velayet kararlarında temel ilke çocuğun üstün yararıdır. Uyuşturucu kullanan anne ya da baba;
- Çocuğun bakımını ve güvenliğini sağlayamayacak durumda ise,
- Uyuşturucu bağımlılığı devam ediyorsa
velayet hakkını alamaz.
Yargıtay uygulamasında, uyuşturucu bağımlısı olan anneye velayet verilmediği ve çocuğun diğer ebeveyne veya üçüncü kişilere bırakıldığı birçok karar bulunmaktadır.
Uyuşturucu kullanımı tek başına değerlendirilmez, çocuğa etkisiyle birlikte değerlendirilir.
Boşanma Davasında Eşin Uyuşturucu Testi İstenir Mi?
Boşanma davasında, uyuşturucu kullanımı iddiası varsa mahkeme;
- Sağlık raporu,
- Adli tıp incelemesi,
- Kan – idrar testi,
- Ceza dosyası ve sabıka kaydı isteyebilir.
Uyuşturucu testi, iddianın ispatı açısından önemli bir delildir. Ancak her dosyada kendiliğinden istenmez; somut olayın özelliklerine göre hakim takdirindedir.
Uyuşturucu Kullanımı Nedeniyle Tazminat
Uyuşturucu kullanan ve bu nedenle evlilik birliğini sonlandıran eş aleyhine;
Maddi Tazminat
TMK 174/1 uyarınca, evlilikten beklenen menfaatleri zedelenen eş, maddi tazminat talep edebilir.
Manevi Tazminat
Uyuşturucu bağımlılığına bağlı olarak;
- Şiddet,
- Hakaret,
- Sadakatsizlik,
- Toplum içinde küçük düşürme gibi davranışlar varsa, manevi tazminata hükmedilebilir.
Boşanmada kusur oranı, tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme
Yargıtay kararlarında ortak yaklaşım şudur:
- Uyuşturucu kullanımı ve bağımlılık ağır kusur sayılır.
- Uyuşturucu suçları küçük düşürücü suç niteliğindedir.
- Cezaevinde bulunma hali evliliği çekilmez kılar.
- Velayet, çocuğun üstün yararı gereği bağımlı ebeveyne verilmez.

SIK SORULAN SORULAR
Uyuşturucu kullanmak kesin boşanma sebebi midir?
Uyuşturucu kullanımı, Türk Medeni Kanunu’nda özel bir boşanma sebebi olarak düzenlenmemiştir. Ancak bağımlılık haline gelmişse ve evlilik birliğini çekilmez hale getiriyorsa, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma sebebi sayılır.
Eşin uyuşturucu kullandığını nasıl ispat ederim?
Uyuşturucu kullanımı; tanık beyanları, sağlık raporları, adli tıp testleri, ceza dosyaları, polis tutanakları ve sabıka kayıtları ile ispat edilebilir. Mahkeme somut ve güçlü delil arar.
Boşanma davasında eşe uyuşturucu testi yaptırılır mı?
Evet, uyuşturucu kullanımı iddiası ciddi ve somut delillerle destekleniyorsa, mahkeme kan veya idrar testi yapılmasına karar verebilir. Ancak bu testler her zaman istenmez, hakimin takdirindedir.
Uyuşturucu kullanan eş ağır kusurlu sayılır mı?
Yargıtay uygulamasına göre, süreklilik arz eden uyuşturucu kullanımı ağır kusur kabul edilir. Bu durum nafaka, tazminat ve velayet kararlarını doğrudan etkiler.
Uyuşturucu kullanan anneye velayet verilir mi?
Genel kural olarak uyuşturucu kullanan anneye velayet verilmez. Mahkemeler çocuğun üstün yararını esas alır ve bağımlılık çocuğun güvenliğini tehdit ediyorsa velayet diğer ebeveyne bırakılır.
Uyuşturucu kullanan babaya velayet verilir mi?
Uyuşturucu kullanan babaya velayet verilmesi de oldukça zordur. Bağımlılığın devam etmesi halinde, baba için ancak sınırlı veya denetimli kişisel ilişki kurulabilir.
Uyuşturucu kullanan eş nafaka alabilir mi?
Uyuşturucu kullanan eş, boşanmada ağır kusurlu kabul edilirse yoksulluk nafakası alamaz. Ancak ortak çocuk varsa, iştirak nafakası kusurdan bağımsız olarak değerlendirilir.
Uyuşturucu kullanan eş nafaka öder mi?
Evet. Geliri veya malvarlığı bulunan uyuşturucu kullanan eş, çocuğun ihtiyaçları için iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür. Kusur, çocuğun nafaka hakkını ortadan kaldırmaz.
Uyuşturucu kullanımı mal paylaşımını etkiler mi?
Uyuşturucu kullanımı mal paylaşımını doğrudan etkilemez. Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Ancak kusur, maddi ve manevi tazminat taleplerinde dikkate alınır.
Uyuşturucu suçu nedeniyle cezaevine giren eşten boşanılır mı?
Evet. Uyuşturucu suçu nedeniyle cezaevinde bulunan eşle ortak hayatın sürdürülmesi beklenemez. Cezaevi hali, evlilik birliğinin temelinden sarsılması için güçlü bir boşanma sebebidir.
Ceza dosyası olmadan da uyuşturucu nedeniyle boşanma olur mu?
Evet. Eş hakkında ceza davası olmasa bile, uyuşturucu kullanımı evliliği sürdürülemez hale getiriyorsa boşanma kararı verilebilir.
Uyuşturucu kullanımı haysiyetsiz hayat sürme sayılır mı?
Uyuşturucu kullanımı bazı durumlarda TMK 163 – haysiyetsiz hayat sürme kapsamında değerlendirilebilir. Özellikle süreklilik ve toplumsal itibar kaybı varsa bu sebebe dayanılabilir.
Uyuşturucu kullanan eşten maddi tazminat istenebilir mi?
Evet. Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen eş, maddi tazminat talep edebilir. Kusurun ağırlığı tazminat miktarını etkiler.
Uyuşturucu kullanan eşten manevi tazminat alınır mı?
Uyuşturucu kullanımı; şiddet, hakaret, sadakatsizlik veya küçük düşürücü davranışlarla birlikteyse manevi tazminat talep edilebilir.
Yargıtay uyuşturucu nedeniyle boşanmalara nasıl bakıyor?
Yargıtay, uyuşturucu kullanımı ve buna bağlı suçları evliliği yıkan ağır kusur olarak kabul etmektedir. Yerleşik içtihatlara göre bu durum boşanma için yeterlidir.




